Monitor dla grafika i fotografa – jaki wybrać? Poradnik

Autor: Adam Niedbała

Dla przedstawicieli niektórych zawodów jakość ekranu komputera jest bardzo istotną sprawą. Dobry monitor dla grafika nieco różni się od tych, które znajdują się w naszych domach czy biurach. Monitor dla fotografa to również urządzenie, które ma swoją specyfikę. Czym się kierować przy ich wyborze i na co zwrócić uwagę?

Zobacz także: Jaki monitor do gier wybrać

Z TEGO ARTYKUŁU DOWIESZ SIĘ:

  1. co wyróżnia monitory dla grafików i fotografów?
  2. co to jest przestrzeń barwna?
  3. czym jest kalibracja ekranu?
  4. jakie są typy matrycy w monitorach graficznych?
  5. ile cali powinien mieć monitor dla grafika?
  6. jakie proporcje ekranu wybrać?
  7. jak dobrać rozdzielczość monitora?
  8. czy liczba herców ma znaczenie?
  9. na co zwrócić uwagę wybierając monitor dla grafika?

Monitor dla grafika – co go wyróżnia?

W pracy kreatywnej związanej z obrazem monitor jest jednym z najważniejszych narzędzi. Wybierając monitor dla grafika musimy pamiętać, że to nieco inny sprzęt niż typowe monitory biurowe czy gamingowe.

Różnica ta wynika przede wszystkim ze sposobu, w jaki przedstawiciele różnych zawodów ze świata grafiki wykonują swoje zadania. Podczas decyzji, jaki monitor dla grafika wybrać, pamiętajmy, że jego głównym zadaniem będzie wyświetlanie obrazu takim, jaki jest on w rzeczywistości. Wykorzystanie funkcji upiększających obraz (zwiększających kontrast czy nasycenie) nie wchodzi tu w grę.

 

Wybieramy monitor dla fotografa

Choć może się wydawać, że grafik i fotograf to bardzo zbliżone zawody, okazuje się, że jest wręcz odwrotnie. Niewielu jest fotografów, którym lekko przychodzi projektowanie graficzne, a wielu grafików woli zostawić pracę ze zdjęciami kolegom fotografom. Przykładem zawodu, który łączy obie dziedziny, jest retuszer, choć ten też charakteryzuje się swoją specyfiką.

Wybierając monitor dla fotografa, możemy szukać pośród tych samych modeli, które przeznaczone są dla grafików. W obu przypadkach zależy nam na możliwie wiernym odwzorowaniu obrazu, nad którym pracujemy. Najważniejsze parametry są więc tożsame dla monitorów do zastosowań w grafice i w fotografii.

 

Kilka słów o przestrzeni barwnej

Niezależnie od tego, czy wybieramy monitor dla fotografa amatora, czy dla zaawansowanego grafika, robimy to z jednego powodu – by zapanować nad wyświetlanymi kolorami. To właśnie one są najważniejsze w pracy grafików i fotografów.

Jednym z podstawowych parametrów świadczących o jakości monitora i jego przydatności do pracy z grafiką jest wyrażone w procentach pokrycie przestrzeni barwnych. Jest wiele różnych przestrzeni barwnych, a najpopularniejsze z nich to:

·         sRGB – standard wyświetlania obrazu obowiązujący od 1996 roku w internecie;
·         DCI-P3 – stosunkowo nowa przestrzeń zdefiniowana wraz ze standardem HDR. Umożliwia zapisanie bardziej nasyconych kolorów niż w przypadku przestrzeni sRGB;
·         AdobeRGB – system wprowadzony w 1998 roku przez firmę Adobe, zaprojektowany tak, by oddać jak najwięcej barw osiągalnych w palecie CMYK (używanej w druku). O wiele szerszy od przestrzeni sRGB.

Zarówno grafikowi, jak i fotografowi powinno zależeć, by jego monitor wyświetlał jak najwięcej kolorów (czy raczej ich odcieni), stąd pożądane są wysokie procentowe wartości pokrycia przestrzeni barwnych. Sęk w tym, że nawet 100% pokrycia przestrzeni sRGB, którym charakteryzuje się większość monitorów dostępnych na rynku, to nieco za mało nawet dla aspirującego amatora, nie mówiąc o zawodowcu.

mężczyzna i kobieta patrzą na monitor

Praca w przestrzeni sRGB zapewnia nam możliwość operowania kolorami, które zobaczymy w internecie. Jeśli więc jesteśmy pewni, że nasza praca graficzna nie pojawi się nigdzie poza siecią, to możemy przyjąć, że monitor o pełnym pokryciu przestrzeni sRGB nam wystarczy. Jednak to zdecydowanie za mało, gdy będziemy chcieli wydrukować nasze prace lub przygotować je do publikacji w papierowych wydawnictwach.

Przy okazji pojawienia się formatu HDR opracowano również przestrzeń barwną DCI-P3, która umożliwia wyświetlenie większej liczby odcieni kolorów podstawowych. Co ciekawe, coraz więcej urządzeń takich jak telewizory, smartfony i laptopy wyposaża się w ekrany, które dość dobrze pokrywają tę przestrzeń barwną. Jeśli uda nam się znaleźć w specyfikacji monitora informację o wysokim pokryciu przestrzeni DCI-P3, możemy uznać, że jesteśmy na dobrej drodze do znalezienia monitora, który może nie będzie ekranem profesjonalnym, ale na pewno nieźle poradzi sobie z potrzebami aspirującego amatora.

AdobeRGB uchodzi za tę przestrzeń barwną, której wysokie pokrycie stawia monitor na półce z profesjonalnym sprzętem. Najwyższe wartości osiągają bardzo drogie modele dla zawodowców, ale już okolice 70–80% pokrycia przestrzeni AdobeRGB to wartość, przy której warto się zatrzymać.

 

Kalibracja monitora – jak okiełznać kolor?

Pokrycie przestrzeni barwnych nie zapewnia jeszcze odpowiedniego odwzorowania koloru. Nawet jeśli monitor do obróbki zdjęć, który wybraliśmy, pokrywa wszystkie możliwe przestrzenie barwne, to nie znaczy jeszcze, że zieleń, którą na nim widzimy, jest dokładnie tą zielenią, którą chcielibyśmy zobaczyć. Monitor do grafiki musi zapewnić nam nie tylko szerokie pokrycie wybranej przestrzeni barwnej, ale również odpowiednie odwzorowanie kolorów. Tu z pomocą przychodzi kalibracja.

Kalibracja to proces, który ma na celu skonfigurowanie naszego monitora tak, by wyświetlany obraz miał odpowiednią jasność, temperaturę barwową, punkt bieli i gradację odcieni kolorów, czyli gammę. Proces ten możemy wykonać ręcznie lub za pomocą specjalnego kalibratora.

kobieta używa tabletu graficznego

Do zastosowań amatorskich wystarczająca jest kalibracja wykonana ręcznie, przy użyciu tablic pokazujących kolory i gradację czerni. Konfigurując monitor w ten sposób, jesteśmy zdani na własne oczy i subiektywny odbiór barw. Istnieje więc pewne niebezpieczeństwo, że ustawiony przez nas obraz będzie nie tym, który jest właściwy, tylko tym, na który najprzyjemniej nam się patrzy.

W zastosowaniach półprofesjonalnych i profesjonalnych kalibracja sprzętowa okazuje się niezbędna. Wykonuje się ją za pomocą specjalnego kalibratora – umieszczanego na powierzchni ekranu czujnika, który wykonuje pomiary parametrów, z jakimi pracuje monitor, po czym optymalizuje je i dostosowuje do właściwych wartości. Tylko regularne kalibrowanie monitora da nam pewność, że kolory widziane na naszym ekranie są tymi samymi, które pojawią się na wydrukach naszych prac.

 

Monitor dla grafika a typ matrycy

O zarządzaniu kolorem wiemy już niemal wszystko, ale wybierając monitor do grafiki komputerowej, musimy wziąć pod uwagę również kilka technicznych aspektów jego budowy. Najważniejszym elementem w konstrukcji monitora, tym, który odpowiada za wyświetlanie obrazu, jest matryca. Zatrzymajmy się przy niej na chwilę.

Najczęściej spotykane typy matryc montowanych w monitorach to:

·         monitory TN – to najtańszy typ matryc. Stosuje się je w monitorach przeznaczonych do użytku domowego i prostych zastosowań biurowych. Dobrze też sprawdzają się w monitorach gamingowych. Cechuje je niezbyt dobre odwzorowanie kolorów, ale w zamian mogą się pochwalić szybkim czasem reakcji;
·         monitory IPS – najpopularniejszy typ matrycy w monitorach do zastosowań graficznych. Matryce IPS bardzo dobrze odwzorowują kolory, mają duże kąty widzenia i dobry kontrast. To droższe matryce używane w sprzęcie z wyższej półki;
·         monitory VA – rozwiązanie łączące cechy dwóch poprzednich. Zdecydowanie lepsze odwzorowanie koloru niż w matrycy TN, ale nieco słabsze niż w matrycy IPS. Matryce VA cechują głębokie czernie i wysoki kontrast. Są też nieco tańsze niż IPS – warto się nimi zainteresować, jeśli szukamy monitora do amatorskiej obróbki grafiki.
Polecane monitory
  • 849 zł
  • 869 zł
  • 999 zł
  • 3 199 zł
  • 1 019 zł
  • 2 499 zł
  • 3 649 zł
  • 869 zł
  • 1 819 zł

Jeśli się zastanawiamy, jaki monitor dla grafika wybrać, śmiało możemy założyć, że ten zbudowany na matrycy IPS będzie dobrym rozwiązaniem. Oczywiście wiele zależy od jego ceny, ale już stosunkowo niedrogie monitory z matrycą IPS cechuje odwzorowanie kolorów wystarczające do półprofesjonalnej pracy. Monitory zaprojektowane do profesjonalnej pracy z grafiką mają właśnie matryce IPS.

Warto też rozważyć zakup monitora z matrycą VA. Często będzie on tańszy od monitora wyposażonego w matrycę IPS, a zwłaszcza dla początkującego fotografa czy grafika może się okazać w zupełności wystarczający.

 

Ile cali powinien mieć monitor dla grafika?

Wydaje się, że hasło „im większy, tym lepszy” sprawdzi się podczas wyboru monitora bezbłędnie. Jest jednak kilka ograniczeń, których warto być świadomym. Przede wszystkim wielkość monitora musi odpowiadać ilości miejsca, którą możemy na niego przeznaczyć na biurku. Ważna jest też odległość, która dzieli monitor od naszych oczu.

Gdy pracujemy w niewielkim pomieszczeniu na małym biurku i nie mamy możliwości swobodnie odsunąć się od blatu, praca na ogromnym monitorze będzie na dłuższą metę niewygodna. Jeśli nie jesteśmy w stanie objąć wzrokiem całego ekranu monitora, musimy się rozglądać po jego powierzchni. W pracy graficznej, kiedy pracujemy na różnych obszarach obrazu i często przeskakujemy wzrokiem między przybornikiem z narzędziami a samym obrazem, prowadzi to do bardzo szybkiego zmęczenia mięśni karku i w konsekwencji do bólu.

Odpowiedni rozmiar monitora do obróbki zdjęć i innych prac graficznych będzie zatem wypadkową wielu czynników. Warto się jednak rozejrzeć przynajmniej za modelem o przekątnej 22” – na mniejszych ekranach możemy po prostu nie dojrzeć szczegółów obrazu, nad którym pracujemy. Górnej granicy nie ma, ale podchodźmy z rozsądkiem do potrzeb i możliwości lokalowych.

 

16:9 czy 16:10? Wybieramy proporcje ekranu

Wybór proporcji ekranu to sprawa wygody pracy. W ostatnich latach najpopularniejsze na rynku były monitory o proporcji boków 16:9. Wynikało to z tego, że rozdzielczość Full HD (1920 x 1080 pikseli) ma właśnie taką proporcję. Dziś trend trochę się zmienia i obserwujemy coraz więcej monitorów o innych proporcjach. Monitor 16:10 mogący pracować na przykład z rozdzielczością 1920 x 1200 pikseli sprawia, że nasz ekran jest nieco wyższy niż klasyczny ekran 16:9. Dzięki temu otrzymujemy więcej przestrzeni roboczej w pionie.

Coraz więcej pojawia się też monitorów z innymi proporcjami, na przykład 3:2, czyli o wiele bliżej kwadratu niż prostokąta. Są też bardzo szerokie monitory o proporcjach 21:9 lub nawet 32:9. Wykorzystanie tak szerokich monitorów daje możliwość aranżacji okien, w których pracujemy tak, jakbyśmy mieli na biurku 2 albo 3 standardowe monitory. Wymagają one jednak dużo miejsca do pracy.

mężczyzna używa tabletu graficznego na ekranie zdjęcie psa

Warto też pamiętać, że monitory ultraszerokokątne mają często zakrzywiony ekran. Jeśli wcześniej nie mieliśmy okazji takiego używać, zwłaszcza w zastosowaniach graficznych, możemy początkowo mieć wrażenie, że wyświetlany obraz jest krzywy. Ta geometria wymaga po prostu nieco przyzwyczajenia.

Wybór proporcji monitora powinien być podyktowany przede wszystkim tym, z jakich programów najczęściej będziemy korzystać. Programy do projektowania graficznego, obróbki zdjęć i pracy z materiałami wideo mają różne interfejsy. W niektórych z nich sprawdzą się monitory mające większą przestrzeń roboczą w pionie, w innych te, które mają więcej miejsca w poziomie. Wybierając bardzo szerokie monitory, możemy wygodnie pracować, ustawiając kilka okien obok siebie.

 

Rozdzielczość monitora dla grafika

Na rozdzielczość ekranu mają bezpośredni wpływ jego proporcje – przy tej samej wielkości ekranu (na przykład 24”) monitor o proporcji boków 16:9 będzie pracował z inną rozdzielczością niż ten o proporcji boków 3:2. Sama rozdzielczość wypływa z kolei na wielkość obszaru roboczego, szczegółowość obrazu i na wielkość elementów interfejsów.

Minimalna rozdzielczość ekranu, poniżej której nie warto schodzić, wybierając nawet tani monitor dla fotografa czy grafika, to Full HD, czyli 1920 x 1080 pikseli. Każda wyższa rozdzielczość sprawi, że będzie nam przybywało miejsca do pracy, a oglądany przez nas obraz będzie bardziej szczegółowy.

Warto wspomnieć również o skalowaniu ekranu. Jeśli wybierzemy monitor 4K o niewielkiej przekątnej, może się okazać, że elementy interfejsów w używanych przez nas programach są zbyt małe do komfortowej pracy. Wtedy z pomocą przychodzi nam skalowanie, które powiększa treści wyświetlane na ekranie. Jednocześnie tracimy niestety powiększoną przez rozdzielczość przestrzeń roboczą, gdyż monitor pracujący w trybie skalowania zachowuje się tak jak monitor o niższej rozdzielczości.

 

Czy liczba herców ma znaczenie w monitorze dla grafika?

Szybkość odświeżania ekranu to ważna informacja. Od pewnego czasu mówi się o niej sporo w kontekście jakości i płynności wyświetlanego obrazu. Faktycznie im więcej herców (Hz), tym wyświetlany obraz jest płynniejszy i naturalniejszy. Liczba herców mówi nam o tym, jak wiele razy w ciągu sekundy na ekranie pojawi się nowy obraz.

Płynność obrazu ma kluczowe znaczenie w telewizorach i monitorach gamingowych. Zwłaszcza w przypadku gier komputerowych płynność rozgrywki ma ogromny wpływ na jej komfort, a w rozgrywkach e-sportowych bezpośrednio przekłada się na wyniki. To zdecydowanie dla graczy przygotowano monitory 360 Hz.

mężczyzna siedzi przed dwoma monitorami widok z góry

Dla grafika jednak ważniejszy od odświeżania jest czas reakcji matrycy wyrażony w milisekundach. Im niższy, tym zjawisko smużenia ekranu jest mniejsze. Samo odświeżanie nie ma aż takiego znaczenia, bo grafika i zdjęcia najczęściej są statyczne – nie wymagają szybkiego odświeżania. Do typowych zastosowań w grafice i fotografii wystarczy monitor 60 Hz. Sytuacja nieco się zmienia w przypadku pracy z materiałami wideo. Wszystko oczywiście zależy od filmów, które obrabiamy. W niektórych przypadkach monitory 144 Hz mogą się okazać dobrym wyborem.

 

Monitor do grafiki – na co zwrócić uwagę?

Powyżej znajdziesz wiele informacji o najważniejszych parametrach, które należy wziąć pod uwagę, wybierając monitor dla grafika. Poza nimi warto też zwrócić uwagę na sposób podłączenia monitora. Do wyboru mamy między innymi:

·         HDMI;
·         Display Port;
·         USB-C.

HDMI to już nieco leciwy standard, który nadal jest powszechny na rynku telewizorów, jednak w sprzęcie komputerowym zaczyna być wypierany przez nowocześniejszy standard Display Port.

Podłączając monitor za pośrednictwem portu USB-C, tak naprawdę podłączamy go, korzystając ze standardu Display Port, ale wykorzystujemy wtyczkę USB-C. Ważna informacja jest jednak taka, że przez USB-C możemy przesyłać nie tylko sygnał wideo. Pozwoli on też na przykład na zasilenie laptopa podłączonego za jego pomocą do monitora. To bardzo wygodne!

Warto również zwrócić uwagę na wszelkie dodatkowe porty i akcesoria rozszerzające funkcjonalność naszego monitora. Wiele monitorów ma wbudowane gniazda USB, których sygnał może być przekazywany do podłączonego komputera. Kupując taki monitor, zyskujemy wygodny hub USB lub wręcz stację dokującą w przypadku podłączenia laptopa.

Najdroższe modele profesjonalnych monitorów dla fotografów i grafików wyposażone są również w specjalne „kaptury”, których zadaniem jest osłanianie ekranu przed światłem wpadającym z boku. To ważny dodatek, jeśli zależy nam na idealnym odbiorze obrazu na skalibrowanym monitorze.

 

Wybieramy monitor do grafiki – podsumowanie

Wybór odpowiedniego monitora do zastosowań graficznych zależy od wielu czynników. Warto się zapoznać z pojęciem przestrzeni barwnej i sprawdzić możliwości kalibracji monitora. Następnymi krokami są wybór proporcji ekranu i rozdzielczości naszego nowego monitora. Na tym etapie warto też zdecydować o jego rozmiarze, biorąc pod uwagę wielkość naszego biurka. Należy też sprawdzić, czy komputer, do którego podłączymy monitor, ma odpowiednie gniazda.

Mamy nadzieję, że powyższy artykuł pomoże ci podjąć właściwą decyzję. Jeśli nadal się wahasz i potrzebujesz więcej informacji, sprawdź koniecznie nasz ranking monitorów.

Polecane tablety graficzne
  • 479 zł
  • 349 zł
  • 189,99 zł
  • 429 zł
  • 219 zł
  • 269 zł
  • 189,99 zł
  • 519 zł
  • 379 zł
60% osób oceniło ten artykuł jako przydatny
60% osób oceniło ten artykuł jako przydatny