Procesor – za co odpowiada i jak działa?

Autor: Klaudia

Procesor jest mózgiem wielu urządzeń elektrycznych, między innymi komputerów PC, tabletów czy smartfonów. Koordynuje pracą podzespołów i odpowiada za prawidłowe przeprowadzanie procesów – od prostych, polegających na wykonywaniu działań matematycznych w wirtualnym kalkulatorze, po skomplikowane, umożliwiające na przykład grę w gry komputerowe. Dowiedz się, czym jest procesor i sprawdź, jak działa.

Procesor komputera wyjęty z płyty głównej

Z TEGO ARTYKUŁU DOWIESZ SIĘ:

  1. czym jest i jak działa procesor
  2. za co odpowiada procesor
  3. jakimi parametrami cechują się dobre procesory

Procesor – co to jest? Jak działa?

Procesor komputera podczas wpięcia do płyty głównej

Procesor (ang. Central Processing Unit) to niewielka centralna jednostka obliczeniowa. Jego wygląd jest bardzo charakterystyczny. W większości przypadków jest to niewielki kwadrat, który z jednej strony zwykle ma blaszkę z nadrukowanym logo producenta (na przykład Intel, Qualcomm), a z drugiej sterczące i gęsto ułożone metalowe nóżki, czyli wyprowadzenia, za pomocą których procesor jest przytwierdzany do płyty głównej.

Procesory składają się z kilku zaawansowanych technologicznie materiałów. Sercem procesora jest monokryształ krzemu, na którym znajdują się warstwy z półprzewodników. Natomiast obwody procesora wykonane są z miedzi lub aluminium. Z tych materiałów tworzone są układy sterujące, jednostka arytmetyczna oraz zespół rejestrów. Elementy te odpowiadają za prawidłowe (oraz wykonane w poprawnej kolejności) przetwarzanie danych. Procesor analizuje informacje – korzystając z szybkich, logicznych i opartych na arytmetyce obliczeń – a następnie przesyła wyniki do pamięci komputerowych. Posiada też własną podręczną pamięć, w której czasowo przechowuje dane, potrzebne przy przeprowadzaniu aktualnych procesów.

Istotnym akcesorium towarzyszącym jest system chłodzenia – bez niego procesor, podczas intensywnej pracy, szybko przegrzałby się i uległ przepaleniu, a nawet stopieniu. Zazwyczaj system ten to radiator, czyli zbudowany z blaczek element odprowadzający ciepło oraz wentylator rozpraszający ciepłe powietrze. W jednostkach, które służą do wytężonej pracy obliczeniowej, system chłodzenia może być oparty na wodzie, gazie lub suchym lodzie.

Procesor – za co odpowiada w komputerze?

Procesor jest niezbędny do funkcjonowania każdego komputera. Koordynuje on pracę pozostałych podzespołów – bez niego ich funkcjonowanie byłoby całkowicie niemożliwie. Odpowiada także za prawidłowe przeprowadzanie procesów. Co to oznacza? Otóż procesor „kieruje” ruchem danych i gwarantuje, że, jest on zgodny z priorytetami oraz bieżącymi potrzebami użytkownika. Najprościej rzecz ujmując, jeśli właściciel komputera chce skorzystać z przeglądarki komputerowej, to procesor koordynuje działaniami pozostały podzespołów, które to umożliwiają. Podobnie jest z każdą inną czynnością wykonywaną na jednostce PC lub laptopie – począwszy od bardzo prostych rzeczy, jak napisanie wyrazu w edytorze tekstu, po płynną pracę na zaawansowanych programach do tworzenia materiałów wideo czy audio.

Polecane procesory
  • 729 zł
  • 3 749 zł
  • 1 649 zł
  • 949 zł
  • 1 719 zł

Parametry procesorów komputerowych – co jest istotne?

Mózg komputera – procesor (CPU)

Każdy procesor posiada określoną wydajność, która jest ściśle powiązania z:

  • ilością rdzeni – pierwsze procesory miały zaledwie po jednym rdzeniu. Oznacza to, że mogły w tym samym czasie pracować, wyłącznie nad jednym procesem. Obecnie standardem są procesory sześciordzeniowe. Na rynku dostępne są także superwydajne procesory dwunastordzeniowe, między innymi AMD RYZEN 9 3900X BOX (100-100000023BO), który w teorii potrafi przeprowadzać dwanaście procesów za jednym razem;
  • częstotliwością taktowania – to nic innego jak szybkość procesora. Im wyższa częstotliwość taktowania, tym lepiej. Jest ona wyrażana w gigahercach. Na przykład AMD Ryzen 7 3700X BOX (100-100000071BO), posiada taktowanie na poziomie 3,6 - 4,4 GHz. Oznacza to, że może obsłużyć od 3,6 do 4,4 miliarda poleceń na sekundę;
  • architekturą procesora – procesor może być wykonany w architekturze 32-bitowej lub 64-bitowej. Upraszczając, można powiedzieć, że wartość bitów określa, z jakich zasobów pamięci podręcznej może skorzystać procesor – im jest jej więcej, tym szybciej działa. Przykładem procesora zaprojektowanego w architekturze 64–bit jest Intel® Core™ i9-9900K BOX (BX80684I99900K).
  • zintegrowaną kartą graficzną – wiele procesorów, między innymi Intel® Core™ i5-9600K BOX (BX80684I59600K lub Intel® Core™ i7-9700K BOX (BX80684I79700K), posiada zintegrowane karty graficzne. Takie rozwiązania częściej można spotkać w laptopach, ale jednostki stacjonarne także mogą posiadać zintegrowany układ procesor-grafika – są one przydatne, gdy użytkownik chce stworzyć sprzęt do pracy biurowej lub do wykonywania podstawowych czynności, takich jak przeglądanie internetu albo praca na edytorach tekstowych. Zaletą zintegrowanych rozwiązań jest oszczędność. Klient kupując taki procesor nie musi nabywać osobnej karty graficznej.

Jeżeli zastanawiasz się nad wyborem procesora i potrzebujesz bardziej szczegółowych informacji przeczytaj nasz poradnik: Jaki procesor do gier, a jaki do pracy?

80% osób oceniło ten artykuł jako przydatny
80% osób oceniło ten artykuł jako przydatny
Dodaj do Facebooka Kopiuj link

Twój osobisty doradca w każdej chwili do dyspozycji

połączenie interaktywne

Razem z doradcą będziesz widzieć ten sam ekran serwisu, produkty i informacje o nich.

Zgodnie z regulaminem i polityką prywatności

TAK DBAMY O TWOJE BEZPIECZEŃSTWO
Połączenie jest bezpieczne i szyfrowane.
Więcej informacji o bezpieczeństwie

 
Doradca nie będzie widział Twoich danych, haseł czy informacji o płatnościach.

 
Doradca nie będzie widział innych Twoich otwartych zakładek ani programów