Jak wyczyścić szybę w piekarniku? Praktyczne porady

Jeszcze zanim pomyślisz o tym, czym wyczyścić szybę piekarnika…

Brud na szybie piekarnika raczej nie jest efektem zwykłego przykurzenia. No, chyba że po prostu nigdy z niego nie korzystasz. Zwykle jest to bowiem mieszanka tłuszczu, sosów i cukru lub soków owocowych, która w piekarniku jest narażona na kontakt z bardzo wysoką temperaturą (często przekraczającą 200°C). Tłuszcze, zamiast zwyczajnie zaschnąć, ulegają w tych warunkach polimeryzacji, tworząc twardą, brązową lub czarną powłokę. Cukry z kolei twardnieją w procesie karmelizacji, co sprawia, że także one stają się odporne na wodę i zwykłe detergenty. To właśnie termiczna adhezja, czyli przyczepność wytworzona przez ciepło, sprawia, że plamy wydają się wtopione w szkło i sprawiają wrażenie niezwykle trudnych do usunięcia.

Dodatkowym czynnikiem utrudniającym jest sama budowa  szyby w piekarniku do zabudowy lub wolnostojącym. Większość nowoczesnych piekarników dla lepszej izolacji ma podwójne, a często nawet potrójne przeszklenie. I o ile czyszczenie zewnętrznej i wewnętrznej powierzchni jest kwestią zastosowania odpowiedniego środka,  o tyle przestrzeń między szybami staje się prawdziwą pułapką na brud, niemożliwy do usunięcia bez częściowego demontażu drzwiczek. Jeśli więc głowisz się nad tym, jak wyczyścić szybę w piekarniku bez rozkręcania, odpowiedź jest prosta: będzie bardzo trudno ci to zrobić. Jak on się jednak w ogóle tam pojawia? Przecież nie jest to miejsce bezpośrednio narażone na kontakt z cukrem czy tłuszczem. Miejscami, przez które osad przedostaje się do tej przestrzeni, są szczeliny wentylacyjne. 

Jak umyć szybę w piekarniku? Zacznij od przygotowania sobie pola działania

Jeszcze zanim wyzwiesz brud na pojedynek, zadbaj o przygotowanie stanowiska i narzędzi. To konieczne, aby uniknąć późniejszych problemów. Poniżej opisujemy kolejne kroki tych przygotowań.

Zatroszcz się o swoje bezpieczeństwo: zawczasu wyłącz i ostudź piekarnik

Podstawą jest upewnienie się, że piekarnik (np. piekarnik z mikrofalą) jest odłączony od prądu i zupełnie zimy. Każda próba wyczyszczenia nawet lekko ciepłej szyby nie tylko raczej nie będzie skuteczna (środki czyszczące szybko odparują), ale też może spowodować poparzenie. Nie zapominaj też o użyciu gumowych rękawic, zwłaszcza jeśli zamiast naturalnych środków używasz silnych chemikaliów, co pomoże ci ochronić dłonie przed ich działaniem.

Zgromadź potrzebne ci narzędzia

Zorganizowanie narzędzi z wyprzedzeniem znacznie przyspieszy pracę. Będziesz bowiem potrzebować m.in.:

• ściereczki – kilka sztuk ściereczek wykonanych z mikrofibry (do polerowania i osuszania) oraz szorstkie gąbki (ale nie druciane!) do usuwania spalenizny;
• akcesoria do skrobania – czasem niezbędne są też plastikowe skrobaki lub skrobaki do płyt indukcyjnych – pamiętaj, aby używać ich z jak największą ostrożnością i pod bardzo małym kątem, aby nie porysować szyby;
• pojemniki – mała miska do mieszania pasty sodowej (jeśli używasz naturalnej metody) i spryskiwacz.

Określenie obszaru działania

Pamiętaj, że szyba składa się z co najmniej trzech części, które wymagają różnych strategii. Najłatwiej jest oczywiście ze stroną zewnętrzną – tu wystarczy zwykłe przetarcie zwilżoną miękką ściereczką. Gorzej się mają sprawy ze stroną wewnętrzną, na której zwykle jest sporo przypaleń, dlatego wymagają zdecydowanie większej ilości pasty sodowej lub środka chemicznego, a czasem nawet delikatnego skrobania.

Największe wyzwanie stanowi jednak przestrzeń między szybami. Zanim zaczniesz, sprawdź instrukcję swojego modelu – być może drzwiczki można bez problemu rozmontować, np. przez naciśnięcie specjalnych klipsów. Jeśli tak nie jest, musisz się uzbroić w nieco bardziej zaawansowane narzędzia – takie jak śrubokręt czy drut. 

Czas na odpowiedź na pytanie o to, jak wyczyścić szybę piekarnika w środku i na zewnątrz

Czyszczenie powierzchni szyby, zarówno wewnętrznej, jak i zewnętrznej, bywa naprawdę satysfakcjonujące, ponieważ efekt widać niemal natychmiast. Poniżej przedstawiamy sprawdzone metody: ekologiczną i chemiczną oraz mechaniczną.

Metoda naturalna – dla wszystkich wielbicieli rozwiązań w stylu eko

Naturalna, czyli bezpieczna dla środowiska i zdrowia, ponieważ nie skutkuje wydzielaniem toksycznych oparów, a jej siła tkwi w mechanicznym działaniu sody i właściwościach polerujących octu.

Powiedzmy to sobie wprost: korzystanie z wciąż często polecanego połączenia sody z octem nie ma większego sensu. Efektem jest tylko uzyskania dość widowiskowego wydzielania się piany, która nie ma szczególnych właściwości czyszczących – soda oczyszczona i ocet po prostu nawzajem neutralizują swoje działanie. Inaczej przedstawia się jednak kwestia osobnego użycia obu składników do zupełnie różnych celów. Przyjrzyjmy się tej opcji!

Zacznij od wymieszania sporej ilości sody oczyszczonej z odrobiną wody do momentu uzyskania gęstej, kremowej konsystencji (pasta nie powinna spływać ze szkła). Następnie nałóż grubą warstwę pasty na całą wewnętrzną powierzchnię szyby, szczególnie na najbardziej przypalone i zatłuszczone miejsca. Wodorowęglan sodu (czyli po prostu soda) jest łagodną zasadą, która zacznie zmiękczać utleniony, kwaśny tłuszcz. Co więcej, drobne kryształki substancji działają jak naturalny, nieabrazyjny środek szorujący.

Niezwykle ważnym elementem jest tu czas oczekiwania! Pozostaw pastę na minimum 30 min, a w przypadku starego i zaschniętego brudu – nawet na kilka godzin lub całą noc. Po tym czasie usuń pastę wilgotną gąbką – zmiękczony brud powinien łatwo schodzić razem z pastą.

Co dalej? Po usunięciu większości resztek spryskaj szybę roztworem wody z octem. Ocet doskonale rozpuszcza ewentualne zasadowe resztki sody oraz osady z twardej wody. To eliminuje smugi i nadaje szkłu piękny połysk. Na koniec wytrzyj szybę do sucha za pomocą szmatki z mikrofibry.

Mimo twoich starań brud i tłuszcz nadal nie chcą zejść? Jeśli są bardzo twarde i zapieczone, wstaw żaroodporne naczynie z wodą do piekarnika i włącz go na niską temperaturę (ok. 100°C) na 20 min. Para powinna zmiękczyć brud, dzięki czemu jego usunięcie będzie znacznie łatwiejsze. Jeśli masz piekarnik z termoobiegiem (o tym typie urządzeń więcej przeczytasz w naszym poradniku: Co to jest termoobieg w piekarniku i jak wykorzystać tę funkcję?) czy piekarnik elektryczny parowy, cała procedura będzie jeszcze łatwiejsza.

Metoda chemiczna

Jeśli naturalne środki nie pomogły, najwyższy czas sięgnąć po specjalistyczne produkty czyszczące! Czym umyć szybę w piekarniku? Jeśli zabrudzenia są bardzo stare, możesz sięgnąć po specjalistyczną chemię, jednak z zachowaniem szczególnej ostrożności. Używaj wyłącznie środków przeznaczonych do czyszczenia piekarników. Lepiej być ostrożnym z chemikaliami przeznaczonymi do innych zastosowań, ponieważ może np. odbarwić czy uszkodzić szybę.

Środek wybrany? W takim razie zapoznaj się z instrukcją. Nie jest to zbędny etap – podobnie jak niewłaściwie dobrany detergent również też może uszkodzić czyszczoną powierzchnię. Zwykle środkiem należy spryskać szybę i pozostawić na kilka lub kilkanaście minut, choć nie jest to reguła.

Metoda mechaniczna

Jak jeszcze czyścić szybę w piekarniku? Jeśli środki naturalne i chemiczne to nadal za mało, do pojedynczych, bardzo mocno zapieczonych punktów możesz użyć skrobaka: plastikowego lub do płyt ceramicznych. Pamiętaj, aby trzymać go płasko (pod jak najmniejszym kątem), by zeskrobać spaleniznę bez rysowania szkła. 

Jak wyczyścić szybę w piekarniku w środku

Często wymycie szyby piekarnika i w środku, i na zewnątrz okazuje się niewystarczające, aby stała się ona zupełnie lśniąca i przejrzysta. Dzieje się tak oczywiście ze względu na obecność przestrzeni pomiędzy dwiema taflami szkła oraz szczelin wentylacyjnych. Jak już wspominaliśmy, to za ich pośrednictwem w przestrzeni między szybami tak łatwo gromadzi się brud. A dotarcie do tego miejsca wymaga naprawdę przemyślanej taktyki.

Sprawdź, jakie masz możliwości otwarcia drzwiczek

Zanim sięgniesz po domowe patenty, sprawdź instrukcję obsługi swojego piekarnika. Wiele nowoczesnych modeli (szczególnie popularnych marek) ma system demontażu drzwi lub wyjmowania wewnętrznej szyby.

Poszukaj małych zaczepów, śrubek lub zatrzasków na górze drzwi. Producenci coraz częściej umożliwiają wysunięcie wewnętrznego szklanego panelu po ich otwarciu czy odkręceniu. Jeśli producent przewidział taką opcję, w instrukcji z pewnością znajdziesz wskazówki, jak bezpiecznie wyjąć szybę. To najbardziej efektywna metod, ponieważ pozwala na czyszczenie obu stron szyby na płasko.

Czyszczenie szyby w piekarniku bez demontażu

Jeśli jednak twój model piekarnika nie oferuje łatwego dostępu od środka, nadal nie jesteś na przegranej pozycji.

Zacznij od otwarcia drzwiczek piekarnika na maksymalnie 45° i zlokalizuj na dole lub na górze drzwiczek szczelinę, przez którą mógł się dostawać brud. Zazwyczaj jest to jedyne miejsce, które pozwoli ci wprowadzić narzędzie pozwalające na doczyszczenie chociaż części ukrytej między szybami przestrzeni. Aby mogło się to udać, musisz stworzyć swoje własne domowe narzędzie czyszczące, np. wyprostowanego metalowego wieszaka na ubrania z haczykiem na końcu lub długa rączka drewnianej łyżki.

Na haczyku lub trzonku łyżki przymocuj mocno gumką recepturką lub taśmą czystą ściereczkę z mikrofibry bądź ręcznik papierowy zwilżony pastą sodową bądź detergentem, a następnie wsuń je w szczelinę między szyby. Następnie zacznij poruszać narzędziem w prawo i w lewo, szorując wewnętrzną powierzchnię szkła. Ten proces wymaga cierpliwości – brud musi zostać zmiękczony i zebrany. Kiedy ściereczka czy ręcznik się zabrudzą, wymień je na czyste. W ostatnim kroku powtórz czyszczenie czystą ściereczką zwilżoną roztworem octu, aby zebrać pozostałości zanieczyszczeń i – w miarę możliwości – wypolerować szybę.

Łatwiej zapobiegać niż czyścić, dlatego warto przecierać szybę w piekarniku regularnie – najlepiej po każdym użyciu, a raz w miesiącu – potraktować parą (np. myjką parową czy z podgrzanego w środku naczynia z wodą). To drugie działanie zmiękczy tłuszcz i zapobiegnie utwardzaniu się brudu. Tak czysty piekarnik aż zachęca do przygotowywania potraw i pieczenia ciast, dlatego nie wahaj się i po sprzątaniu wypróbuj jakąś nową recepturę (np. ciasto drożdżowe)!