Jaki oczyszczacz powietrza wybrać? Na co zwrócić uwagę?

Z tego artykułu dowiesz się:Dlaczego potrzebujesz oczyszczacz powietrza? Jak działa oczyszczacz powietrza? Jakie rodzaje filtrów występują w oczyszczaczach? Jak dostosować oczyszczacz do pomieszczenia? Jaką moc powinno mieć urządzenie oczyszczające powietrze?
Autor: Jarek Osłowski

Oczyszczacz powietrza to urządzenie, które staje się coraz bardziej niezbędne w wielu domach. Chodzi przede wszystkim o pogarszającą się jakość powietrza zewnętrzego, które drzwiami i oknami dostaje się do domów i mieszkań. Warto je oczyścić, ponieważ dzięki temu można uniknąć wielu dolegliwości.

Zobacz także: Ranking oczyszczaczy powietrza
 

Oczyszczacz powietrza – dlaczego tak bardzo go potrzebujemy?

To, jaki oczyszczacz powietrza wybrać, w dużej mierze zależy od tego, gdzie mieszkasz. Jakość domowego powietrza uzależniona jest bowiem od tego, co dzieje się na zewnątrz. Z każdym otwarciem okien lub drzwi wpuszczasz do domu „świeże powietrze”. Czasami jednak ze świeżością ma ono niewiele wspólnego. Smog obecny na zewnątrz dostaje się do domu. Nawet nie zdajesz sobie sprawy, jak wiele różnego rodzaju pyłów, szkodliwych substancji chemicznych, bakterii, czy roztoczy znajduje się w domu lub mieszkaniu. Im masz ich w domu więcej, tym większa jest szansa, że z czasem odczujesz to na własnej skórze: częściej będzie Cię boleć głowa, możesz walczyć z powracającym kaszlem, drapaniem w gardle, chrypką, katarem, łzawieniem oczu itd. Częściej możesz zapadać na różne infekcje górnych dróg oddechowych. Niestety zanieczyszczone powietrze może przyczyniać się do rozwoju wielu chorób cywilizacyjnych, w tym nawet nowotworów. Oczywiście najbardziej czuli na zanieczyszczenia są alergicy, ale nie tylko oni mogą stać się ofiarami smogu. Chcesz wiedzieć więcej na temat tego, jaki oczyszczacz powietrza wybrać żyjąc w szczególnie zanieczyszczonych miastach, przeczytaj również Smog – jak sobie radzić z zanieczyszczonym powietrzem?

Zastanawiając się jaki oczyszczacz powietrza wybrać, warto wziąć pod uwagę aspekty zdrowotne. Obecność pyłów w domu jest podwójnie niebezpieczna. Mogą one bowiem nie tylko bezpośrednio przyczyniać się do występowania alergii i uszkadzać układ oddechowy, ale także funkcjonować jako szczególnego rodzaju transmitery. Badania naukowe udowadniają bowiem, że bakterie  przyklejają się do tych mikrocząsteczek i przez to utrudniają sprawne wychwytywanie zagrożenia przez układ immunologiczny. Dzięki połączeniu z drobnymi pyłkami bakterie ukrywają się przed systemem odpornościowym organizmu, który nie jest w stanie zadziałać na czas. Usunięcie zanieczyszczeń z przestrzeni domowej jest więc ważne z uwagi na ochronę ludzkiego zdrowia, stąd warto wiedzieć jaki oczyszczacz powietrza kupić, aby służył nam jak najlepiej.


Grafika pokazująca system filtrów wewnątrz oczyszczacza powietrza
 

Jak działa oczyszczacz powietrza?

Zanim podejmiemy decyzję, jaki oczyszczacz powietrza kupić, warto poznać generalną zasadę działania tego typu sprzętów. Oczyszczacz powietrza to urządzenie, którego celem jest wyłapywanie zanieczyszczeń unoszących się w powietrzu i ich zatrzymywanie w filtrze. Dzięki temu do pomieszczenia wypuszczane jest już powietrze pozbawione szkodliwych substancji. Sam proces oczyszczania jest stosunkowo prosty. Kluczowe znaczenie ma tutaj dobór odpowiedniego filtra, a właściwie filtrów dostosowanych do różnego rodzaju zanieczyszczeń. Druga ważna kwestia to moc i wydajność wentylatora, który gwarantuje efektywny przepływ powietrza przez urządzenie. Pozostałe udogodnienia i funkcjonalności to dodatki do tej podstawowej i kluczowej dla sprawnego działania urządzenia funkcji, choć oczywiście warto je poznać przed podjęciem decyzji jaki oczyszczacz powietrza wybrać.

Najważniejsze więc parametry, na podstawie których należy podejmować decyzję, jaki oczyszczacz powietrza kupić, to:

·         skuteczność założonych filtrów;
·         wydajność filtracji, tzn. ilość powietrza wyrzucanego przez urządzenie w ciągu godziny.

Obydwa wymienione parametry ściśle się ze sobą wiążą i wzajemnie na siebie wpływają, natomiast trudno nie zwrócić uwagi na fundamentalne znaczenie, jakie dla skuteczności oczyszczania powietrza ma odpowiednio dobrany filtr, a właściwie zestaw kilku filtrów. Oczyszczacz z jednym filtrem dzisiaj to przeszłość. Niektóre oczyszczacze mają nawet 5-stopniowy system filtracji, który ma zapewniać jak najwyższy stopień usuwania zanieczyszczeń z powietrza. Warto o tym pamiętać, jeśli zastanawiamy się jaki oczyszczacz powietrza wybrać dla alergika.

Jakie rodzaje filtrów występują w oczyszczaczach?

Zastanawiając się jaki oczyszczacz powietrza wybrać, pamiętaj że w nowoczesnym urządzeniu mogą znaleźć się następujące filtry:

·         filtr wstępny podstawowy – wychwytuje największe zanieczyszczenia; usuwa drobinki kurzu, fragmenty włosów, naskórka, sierść; jego celem jest wstępne oczyszczenie powietrza przed dalszymi etapami filtracji;
·         filtr HEPA – jeden z najpopularniejszych filtrów, stosowany także w innych urządzeniach; warto jednak wiedzieć, że obecnie występuje aż w 4 różnych klasach: E10, E11, E12, H13 i H14; im wyższa klasa, tym wyższa skuteczność filtra; idealnie sprawdza się w zwalczaniu bakterii, mikroskopijnych pyłów znajdujących się w smogu (słynnych PM 2,5); bardzo cenne rozwiązanie, jeśli w domu są alergicy; dodatkowo filtr HEPA może zostać nasączony specjalnymi solami antybakteryjnymi;
·         filtr węglowy – nie mniej popularny niż filtr HEPA; stosuje się go natomiast do usuwania lotnych związków organicznych (m.in. niebezpiecznych dla zdrowia benzopirenów), ponadto pochłania brzydkie zapachy. W niektórych modelach oczyszczaczy można spotkać tzw. impregnowany filtr. Jego podstawową zaletą jest możliwość wielokrotnego płukania go w wodzie;
·         filtr krzemionkowy – zawarte w nim zeolity usuwają z powietrza niebezpieczne tlenki (np. pochodzące głównie ze spalin tlenki siarki i azotu) jeśli mieszkasz przy ruchliwej ulicy, autostradzie, albo po prostu w centrum miasta, po którym codziennie poruszają się setki samochodów, sprawdź, czy w oczyszczaczu jest.
·         filtr wodny – stosowany w szczególnym rodzaju oczyszczaczy, ich wadą jest niestety niska skuteczność w walce z pyłami zawieszonymi, szczególnie mikroskopijnymi, jak składnik smogu PM 2,5;
·         filtr elektrostatyczny – świetnie radzi sobie z pyłami PM 2,5 oraz innymi zanieczyszczeniami znajdującymi się w smogu. Jego zaletą jest niski koszt eksploatacji, niestety skuteczność jest nieporównywalnie niższa niż ta, którą charakteryzują się filtry HEPA;
·         filtr tkaninowy – dobre rozwiązanie przeciwko zanieczyszczeniom mechanicznym, ale większym niż 10 mikrometrów. Podobnie jak filtr wstępny, ma zatrzymać większe cząsteczki, tak aby kolejne filtry, nakierowane na usuwanie bardzo konkretnych zanieczyszczeń, mogły cieszyć się dłuższą żywotnością;
·         filtr fotokatalityczny – mniej popularny filtr, który zwalcza alergeny, bakterie i wirusy. Jego zasada działania opiera się na promieniowaniu UV, prowadzącym do powstania na powierzchni filtra specjalnych rodników, które utleniają wodę;
·         jonizator – częste uzupełnienie filtrów. Uwalniając jony ujemne, doprowadza do wyrównania bilansu ładunków w powietrzu. 
  
Przekrój przez oczyszczacz powietrza prezentujący jego wewnętrzną budowę
 

Jaki oczyszczacz powietrza warto kupić - na co zwrócić uwagę?

Przed podjęciem decyzji, jaki oczyszczacz powietrza kupić, nie należy brać pod uwagę jedynie systemu filtrów, choć oczywiście jest to niezaprzeczalnie najważniejsze kryterium oceny.

Istotny jest również system wymiany powietrza – to podstawa wydajnego oczyszczacza. System musi działać skutecznie i gwarantować przepuszczalność odpowiedniej ilości zanieczyszczonego powietrza przez filtry. Parametr ten najczęściej podawany jest w metrach sześciennych na godzinę. Bardzo ważny jest również sposób regulacji przepływu powietrza. Chodzi o możliwość dopasowania wydajności urządzenia do powierzchni mieszkania, czy pomieszczenia, a także panujących w nim warunków. Te cechy produktu również warto wziąć pod uwagę, zastanawiając się jaki oczyszczacz powietrza kupić.

Pozostałe parametry, na które warto zwrócić uwagę

  • poziom generowanego przez oczyszczacz powietrza hałasu – oczywiście im urządzenie jest cichsze, tym lepiej. Optymalny wybór to oczyszczacz, który generuje hałas do 30 dB, natomiast jeśli wybierasz głośniejsze urządzenie, sprawdź czy ma tzw. tryb nocny, który „wycisza” je, gdy śpisz;
  • obecność inteligentnych czujników – to one odpowiadają m.in. za to, że najnowsze oczyszczacze powietrza są w stanie automatycznie regulować tempo i moc pracy oraz dostosowywać je do panujących we wnętrzu warunków. Warto zainteresować się modelem z sensorami mierzącymi poziom zanieczyszczeń powietrza, a także czujnikami stanu filtra;
  • dostępność części – eksploatacja urządzenia wymaga wymiany niektórych elementów wraz z upływem czasu, dlatego warto zwrócić uwagę na ich dostępność. Ich brak może uniemożliwić sprawne działanie sprzętu. 
 

Model oczyszczacza, a wielkość pomieszczenia

To, jaki oczyszczacz powietrza kupić, zależy w dużej mierze od warunków panujących w pomieszczeniach i ich wielkości. Przede wszystkim istotny jest parametr, wyrażony w metrach sześciennych, który mówi o wydajności urządzenia. Mówiąc wprost, chodzi o obszar, który konkretny model urządzenia jest w stanie oczyścić w ciągu godziny (m3/h). Pamiętaj jednak, że wartość ta oznacza wydajność przy maksymalnej mocy, a tej raczej nie będziesz używać cały czas, ponieważ jest to nieekologiczne i niezbyt ekonomiczne podejście.

Decydując jaki oczyszczacz powietrza kupić pod względem oferowanej mocy, trzeba wziąć pod uwagę, że urządzenie musi oczyszczać mieszkanie przy 70–80% pełnej mocy. Ponadto warto zwrócić uwagę, że dla dostosowania wydajności urządzenia, znaczenie ma nie tylko wielkość, ale i wysokość mieszkania – a wydajność przelicza się na metry sześcienne, a nie kwadratowe. Nowoczesne oczyszczacze zapewniają efektywność na poziomie 200–500 m3/h.

  • 599 zł
  • 3 399 zł
  • 1 499 zł
  • 2 999 zł
  • 1 699 zł
  • 2 299 zł
  • 1 399 zł
  • 999 zł
  • 449 zł
  • 1 399 zł
Oczyszczacz powietrza obok kobiety siedzącej na granatowej kanapie z laptopem na kolanach
 

Jaką moc powinien mieć oczyszczacz powietrza?

Oczyszczacz powietrza nie jest urządzeniem szczególnie energochłonnym, choć trzeba pamiętać, że pracuje właściwie bez przerwy. Raczej nie warto wybierać urządzeń, których moc przekracza 50 W. Taki pobór energii nie przekłada się na lepszą wydajność, natomiast będzie miał wpływ na kwotę rachunku za prąd. Większość popularnych na rynku oczyszczaczy ma moc na poziomie 10–20 W i są to wystarczające wartości. Będą miały wystarczającą wydajność, a jednocześnie nie generowały zbyt dużego zużycia prądu. 

Papierowy filtr powietrza HEPA, który pomaga oczyścić powietrze w domu
 

Jaki oczyszczacz powietrza będzie miał najlepszą wydajność?

Przy podejmowaniu decyzji jaki oczyszczacz powietrza kupić, kluczowym parametrem jest wspomniana już wyżej wydajność podawana w metrach sześciennych na godzinę. Kubatura pomieszczenia (szerokość / długość / wysokość) pozwala określić, które urządzenie będzie odpowiednie. Pamiętaj jednak, aby do deklaracji producentów podchodzić z pewnym dystansem. Warto wybierać urządzenia, których wydajność zakłada pewien „zapas” mocy w stosunku do wielkości pomieszczenia. Pamiętaj także, że oczyszczacz dobiera się do pomieszczenia, a nie do całego domu, czy mieszkania. Błędem jest założenie, że znajdziesz urządzenie, które da sobie radę z bardzo dużą powierzchnią lub oczyści dwa piętra.

Najlepszym rozwiązaniem jest wyposażenie każdego pomieszczenia w oczyszczacz, co zdarza się jednak rzadko. Pamiętaj, że kluczowe pod tym względem są sypialnie oraz pokoje dziecięce. Oczywiście oczyszczacz powietrza możesz także postawić w salonie lub w kuchni, natomiast to właśnie miejsca odpoczynku, w których śpimy, powinny być dokładnie oczyszczane. 

Oczyszczacz powietrza na tle kanapy i okna
 

Najlepsze oczyszczacze powietrza – jakie dodatkowe funkcje mają?

Filtry i wydajność urządzenia to niejedyne kryteria, które pomagają zdecydować, jaki oczyszczacz powietrza kupić. Poza samą filtracją, oczyszczacze wyposażane są także w funkcje dodatkowe – ich obecność w konkretnym modelu może przesądzić o jego wyborze. Wśród nich znajdują się:

  • tryb automatyczny – praca urządzenia dostosowywana jest do potrzeb danego pomieszczenia, ocenianych na podstawie odczytów z różnego rodzaju czujników;
  • tryb nocny – spowalnia pracę urządzenia i jednocześnie ją wycisza, co sprawia, że możesz w spokoju zasnąć, kiedy sprzęt dalej pracuje;
  • wskaźnik jakości powietrza – informuje jak dużo zanieczyszczeń znajduje się wokół;
  • timer – pozwala ustalić pracę w określonym odcinku czasu;
  • blokada rodzicielska – chroni urządzenie przed wszędobylskimi rękami dzieci;
  • automatyczna regulacja jasności wyświetlacza – przyciemni się on na noc;
  • możliwość obsługi zdalnej za pomocą aplikacji w telefonie.

Oczyszczacze mogą być wyposażone w dodatkowe funkcje bezpośrednio związane z poprawą jakości powietrza. Jednym z często wykorzystywanych rozwiązań jest ewaporacyjne oczyszczanie powietrza. Wybierając oczyszczacz z tą funkcją, warto zwrócić uwagę na jego wydajność – powinna pozwalać na obsłużenie przez godzinę co najmniej 10 m2. Jeśli oczyszczacz jest także nawilżaczem, powinien mieć higrostat umożliwiający utrzymywanie optymalnej wilgotności.

Wartym uwagi rozwiązaniem jest zastosowanie w oczyszczaczu jonizacji, która wyrównując ładunki dodatnie i ujemne, wpływa na lepszą jakość powietrza. Dowiedz się więcej: Jonizacja powietrza – czym jest i czy warto się nią zainteresować?

  

Jaki oczyszczacz powietrza sprawdzi się w naszym domu - wskazówki

Wybierając oczyszczacz powietrza, warto zwrócić uwagę na obecność czujników kontrolujących przepływ powietrza. Zapewniają one automatyczną pracę urządzenia. Warto wybrać urządzenie wyposażone w laserowy czujnik pyłów PM 2,5 lub w czujnik pyłów na podczerwień. Ten pierwszy jest lepszym rozwiązaniem, ponieważ zapewnia wyższą czułość na chwilowe zmiany stężenia pyłów. Kolejna rzecz, na którą warto zwrócić uwagę, to czujnik LZO/VOC/TVOC (wszystkie trzy skróty dotyczą lotnych związków organicznych). Zdarza się, że rozwiązanie to określa się mianem czujnika zapachów lub niebezpiecznych gazów.

Jeśli oczyszczacz jest jednocześnie nawilżaczem, warto upewnić się, że został wyposażony w czujniki temperatury i wilgotności względnej. Nawilżanie powinno być zautomatyzowane i uruchamiane wtedy, gdy jest potrzebne. W coraz większej liczbie modeli można spotkać czujniki dwutlenku węgla (CO2). Pozwalają one kontrolować poziom tego niebezpiecznego gazu, szczególnie jeśli w bloku nie ma np. odpowiedniej wentylacji. Kolejne ciekawe rozwiązanie to sensory natężenia światła i ruchu w pomieszczeniu. Nie są to niezbędne rozwiązania, natomiast w istotny sposób poprawiają komfort użytkowania oczyszczacza.

Bardzo ważny jest wskaźnik zużycia filtrów. Oczyszczacz to urządzenie, które pracuje praktycznie nieprzerwanie, jego eksploatacja jest więc intensywna, a to przekłada się na konieczność częstej wymiany filtrów. Nie można o tym zapominać, ponieważ zużyty filtr nie spełnia swojej funkcji i oczyszczanie przestaje być efektywne. Niektóre urządzenia same o tym przypominają, co jest dużym ułatwieniem dla użytkownika. Bardziej zaawansowane urządzenia określają zużycie na podstawie czasu pracy, przepływu powietrza i pomiarów stężenia PM 2,5.

Nie zawsze konieczne jest kupno urządzenia 2 w 1, czy 3 w 1, choć najczęściej nawilżacz, jonizator, czy ozonator również się przyda. Jeśli kupujesz takie rozbudowane urządzenie to sprawdź, czy każdy z dodatkowych trybów można wyłączyć. Może się zdarzyć, że nie będą oddziaływać pozytywnie na jakość domowego powietrza.

Jeśli zastanawiasz się jaki oczyszczacz powietrza wybrać, to warto zwrócić uwagę na modele odpowiadające konkretnym potrzebom, np. jeśli cierpisz na alergię lub astmę, nie każdy oczyszczacz powietrza będzie tak samo skuteczny w usuwaniu drażniących twój organizm patogenów. Warto również szukać produktów, których jakość, zastosowane rozwiązania, kombinacja filtrów i wynikająca z tego skuteczność, jest potwierdzona certyfikatami. 

 

 

100% osób oceniło ten artykuł jako przydatny
100% osób oceniło ten artykuł jako przydatny